Świętujemy stulecie Powstań Śląskich!

Seweryn Jędrysik

Arcyciekawa sylwetka i arcypolski los naszego bohatera. Poznajcie koniecznie Seweryna Jędrysika! Urodził się 25 sierpnia 1893 roku w Kamieniu Śląskim. Po ukończeniu gimnazjum w Nysie przeniósł się na wydział filozoficzny uniwersytetu wiedeńskiego. Naukę przerwało powołanie do wojska pruskiego. Uciekając przed poborem skierował się do Małopolski gdzie w Nowym Targu, wstąpił do I Brygady Legionów. W jej szeregach walczył m. in. pod Kostiuchnówką. Po „kryzysie przysięgowym” ukrywał się w Galicji, bowiem z powodu dezercji z wojska niemieckiego, był poszukiwany.

W listopadzie 1918 roku został studentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, wstąpił tam do Legii Akademickiej. Kontynuował karierę w wojsku. 5 lutego 1919 roku został żołnierzem 7 Batalionu Strzelców [później 1 Pułk Strzelców Bytomskich]. W Warszawie ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty. Ze stopniem podporucznika został skierowany do Sosnowca, zajął się tam organizowaniem oddziałów zbrojnych. Od maja 1921 roku pod pseudonimem „Wallenstein” na stanowisku komendanta powiatu strzeleckiego Dowództwa Obrony Plebiscytu.

Ludzie „Wallensteina” do powstania byli przygotowani znakomicie. Dobrze uzbrojeni, jak na warunki powstańcze, w pierwszych dniach maja zajęli niemal cały powiat strzelecki, następnie zostali dołączeni do Brygady „Bogdan”, z którą to walczyli na przedpolach Góry św. Anny. Mimo, że początkowo linie powstańcze zostały przełamane, sytuację udało się nie tylko opanować, ale i doprowadzić do skutecznego kontrataku, w którym główna rola przypadła dwóm batalionom dowodzonym przez „Wallensteina”. Pierwszy z nich bronił pozycji na linii Krośnica – Izbicko – Otmice, drugi zaatakował opanowując Kamień Śląski. Mimo znacznych strat wśród powstańców, udało się na tyle osłabić siły niemieckie, że nie były one w stanie prowadzić działań zaczepnych na tym terenie.

Po zakończeniu III powstania śląskiego przerwał karierę wojskowego. Wstąpił do zakonu dominikanów w Krakowie, następnie wyjechał do Rzymu, gdzie przyjął święcenia kapłańskie.

Na pierwszą mszę świętą odprawioną przez Jędrysika w Katowicach przybył sam wojewoda śląski Michał Grażyński i Adam Kocur, prezydent Katowic, a także przedstawiciele organizacji społecznych m. in. ze Związku Polaków w Niemczech. Przez cały okres posługi kapłańskiej prowadził aktywne życie społeczne w Związku Powstańców Śląskich.

Po wybuchu drugiej wojny światowej został kapelanem 20 Dywizji Piechoty, a po wejściu jej w skład Armii „Modlin” szefem Służby Duszpasterskiej. Brał udział w obronie Warszawy otrzymując od prezydenta Stefana Starzyńskiego legitymację „Zasłużony Obrońca Stolicy”. Po kapitulacji miasta odprawił ostatnią Mszę św. przed wyjazdem obrońców do obozów jenieckich.

Dnia 18 kwietnia 1940, wraz z innymi kapelanami, został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. W obozie tym, przez cały okres II wojny światowej, przebywało ok. 1780 polskich duchownych, z czego zginęło 900. Jednym z nich był Seweryn Jędrysik.

Jędrysik spisał swoje wspomnienia, które zostały wydane. Cała publikacja dostępna jest na stronie Śląskiej Biblioteki Cyfrowej pod adresem: www.sbc.org.pl/dlibra/publication/3546/edition/3540